Flřtilei­ir
  • Venjulegt letur
  • Stˇrt letur

Konur og hjarta- og Š­asj˙kdˇmar

Meginmßl
   
22.2.2006  Admin
Konur og hjarta- og Š­asj˙kdˇmar
Al■jˇ­ahjartasamt÷kin notu­u ValentÝnusardaginn ■ann 14. febr˙ar sÝ­astli­inn til a­ vekja athygli ß hjarta- og Š­asj˙kdˇmum me­al kvenna um allan heim. Me­ ■vÝ vildu samt÷kin vekja athygli ß a­ ■essir sj˙kdˇmar eru alls ekki eing÷ngu vandamßl karla heldur einnig algengt og alvarlegt vandamßl me­al kvenna. Undir ■etta vill Hjartavernd ß ═slandi taka Ý tilefni konudagsins ■ann 19. febr˙ar.

Al■jˇ­ahjartasamt÷kin notu­u ValentÝnusardaginn ■ann 14. febr˙ar sÝ­astli­inn til a­ vekja athygli ß hjarta- og Š­asj˙kdˇmum me­al kvenna um allan heim. Me­ ■vÝ vildu samt÷kin vekja athygli ß a­ ■essir sj˙kdˇmar eru alls ekki eing÷ngu vandamßl karla heldur einnig algengt og alvarlegt vandamßl me­al kvenna. Undir ■etta vill Hjartavernd ß ═slandi taka Ý tilefni konudagsins ■ann 19. febr˙ar.

HÚr ß ═slandi hefur tÝ­ni kransŠ­asj˙kdˇma vissulega lŠkka­ verulega ß sÝ­ustu 15 ßrum. S˙ lŠkkun hefur ■ˇ or­i­ heldur minni me­al kvenna en karla og hluti af ■eirri skřringu felst vŠntanlega Ý ■vÝ a­ Ýslenskir karlar hafa dregi­ meira ˙r reykingum en Ýslenskar konur. N˙ er svo komi­ a­ jafnmargar mi­aldra konur og karlar reykja ß ═slandi. ŮvÝ er fyrirsjßanlegt a­ reykingatengdir sj˙kdˇmar munu ver­a jafnalgengir me­al Ýslenskra kvenna og karla ß nŠstu ßrum ef svo fer fram sem horfir. Flestir ■ekkja ˇgnvŠnlegar aflei­ingar reykinga, svo sem krabbamein og lungnasj˙kdˇma. Ůa­ vill hins vegar oft gleymast a­ meira en helmingur af dau­sf÷llum sem tengjast reykingum er vegna hjarta- og Š­asj˙kdˇma, sÚrstaklega kransŠ­asj˙kdˇma, ■ar sem reykingar eru einn sterkasti ßhŠttu■ßttur fyrir ■essum sj˙kdˇmum. Konur sem reykja missa verndandi ßhrif kvenkynsins gegn ■essum sj˙kdˇmum og eru ■vÝ Ý s÷mu ßhŠttu og karlar a­ fß ■ennan sj˙kdˇm. Konur sem reykja einn pakka e­a meira af vindlingum ß dag hafa ■annig margfalda ßhŠttu ß a­ fß kransŠ­asj˙kdˇm mi­a­ vi­ konur sem reykja ekki. Hˇprannsˇknir Hjartaverndar hafa einnig sřnt a­ stˇrreykingar stytta ŠvilÝkur bŠ­i karla og kvenna um m÷rg ßr. Jafnframt sřna ■essar rannsˇknir a­ ■a­ er aldrei of seint a­ hŠtta, slÝkt skilar sÚr Ý bŠttri heilsu ß ÷llum aldri. Vissulega er ■ˇ vert a­ undirstrika a­ mikilvŠgast er fyrir ungt fˇlk a­ byrja aldrei ß reykingum. Rannsˇknir Hjartaverndar hafa einnig sřnt a­ Ýslenskar konur vir­ast eiga erfi­ara me­ a­ hŠtta reykingum en karlar, nokku­ sem vert er a­ benda ß Ý barßttunni gegn reykingum ungra st˙lkna.

Nřlega birtist Ý JAMA, tÝmariti bandarÝsku lŠknasamtakanna, grein um stˇra hˇprannsˇkn me­al bandarÝskra kvenna um ßhrif minni fituneyslu ß řmsa sj˙kdˇma me­al annars hjarta- og Š­asj˙kdˇma og geti­ var um Ý Ýslenskum fj÷lmi­lum. S˙ breyting sem nß­ist ß heildarfituneyslu Ý hˇpnum (8%) haf­i ˇveruleg ßhrif ß heildarkˇlesterˇl Ý blˇ­i ■ßtttakenda og ■vÝ var ekki a­ vŠnta ßhrifa ß heildartÝ­ni hjarta- og Š­asj˙kdˇma Ý hˇpnum eins og raunin var­ ß. Neysla feitmetis Ý samanbur­arhˇpnum var mun minni en fyrr ß ßrum Ý BandarÝkjunum og endurspeglar ■Šr breytingar sem or­i­ hafa ß samsetningu ß bandarÝsku og vestrŠnu matarŠ­i ß sÝ­ustu tveimur ßratugum og tali­ er eiga sinn ■ßtt Ý minnka­ri tÝ­ni hjarta- og Š­asj˙kdˇma Ý ■essum l÷ndum. Ůessi rannsˇkn sřnir ■ˇ engan veginn a­ neysla ß metta­ri og ˇmetta­ri dřrafitu Ý heild sinni skipti ekki mßli me­ tilliti til hjarta- Š­asj˙kdˇma. H÷fundar rannsˇknarinnar benda vel ß ■etta Ý greininni og Ýtreka einnig a­ h˙n nß­i eing÷ngu til kvenna. Fyrri rannsˇknir, me­al annars hˇprannsˇknir Hjartaverndar, hafa sřnt a­ hßtt kˇlesterˇl Ý blˇ­i kvenna (sem ßkvar­ast a­ stˇrum hluta af samspili erf­a og matarŠ­is) eykur einkum ßhŠttuna ß hjarta- og Š­asj˙kdˇmum me­al kvenna sem reykja, hafa sykursřki e­a sterka Šttars÷gu um hjarta- og Š­asj˙kdˇma. Ůessum hˇpi kvenna er ■vÝ sÚrstaklega rß­lagt a­ reykja ekki og gŠta heilsunnar ß sem flestum svi­um, me­al annars Ý matarŠ­i.

Skilabo­ Hjartaverndar til Ýslenskra kvenna ß ■essum konudegi er: ,,Konur sem reykja enn ■ß geri­ allt til a­ hŠtta a­ reykja og komi­ Ý veg fyrir a­ b÷rn ykkar byrji ß ■essum hŠttulega leikö. Ůa­ er ekkert eitt rß­ jafnmikilvŠgt til a­ halda gˇ­ri heilsu og ■a­ a­ reykja ekki.

Gunnar Sigur­sson lŠknir
Forma­ur stjˇrnar Hjartaverndar

Greinin birtist Ý Morgunbla­inu ß konudaginn 19. febr˙ar 2006